براي اين واژه دو نگرش ايجاد شده است: يك نگرش اين است كه عنوان محيط زيست از دو كلمه محيط و زيست تركيب يافته است كه در فارسي به معناي جايگاه و محل زندگي است. اين عنوان از نظر لغت مواردي هم‌چون آلودگي هوا، راه‌هاي جلوگيري از تخريب طبيعت و ... را شامل نمي‌شود، اما امروزه مفاهيم گوناگون را از آن ارايه مي‌نمايند مثل آب و هوا، جنگل، كوه، حقوق حيوانات و پرندگان، راه‌هاي جلوگيري از آلودگي هوا، راه‌هاي مبارزه با عوامل مخرب طبيعت و .... محيط زيست در اصطلاح به كليه عوامل تهديدكننده يا بهبودبخش محيط زندگي اتلاق مي‌شود.

اما نگرش بعدي بيانگر اين است كه چيزي به نام محيط وجود ندارد و اين واژه يك معناي نسبي به مفهوم پيرامون دارد. همان‌طور كه از مشتقات واژه با مراجعه به كتاب لغت پيدا است، اين واژه يك معناي نسبي به مفهوم پيرامون دارد يعني چيزي كه توسط پيرامون خود محاط شده است.

موردي كه در اينجا مهم قلمداد مي‌شود اين است كه بدانيم، منظور ما از محيط زيست كدام موجود است. اين موضوع اهميت دارد زيرا آن چه وضعيت يك محل را براي زيست يك نوع موجود زنده بهبود مي‌بخشد مي‌‌تواند محيط زيست يك موجود ديگر را تباه كند.

حال در مجموع بايد گفت: محيط زيست عبارت است از آنچه كه فرآيند زيستن را احاطه كرده، آن را در خود فرو گرفته و با آن در كنش متقابل قرار دارد. با توجه به اين تعريف آيا مي‌توان مرزهاي مشخصي براي محيط زيست تعيين نمود؟ آيا فرايند حيات بدون استفاده از هوا و خاك ميسر است؟ آيا بدون بهره‌برداري منطقي از خاك، مي‌توان مواد غذايي توليد نمود و امكان تغذيه سالم جمعيت رو به افزیش را فراهم ساخت؟

بدين ترتيب مشاهده مي شود كه محيط زيست همه چيز را در بر مي‌گيرد. هم انسان و هم طبيعت و هم رابطه اين دو را شامل مي‌شود. در كليه فعاليت‌هاي بشر تاثير داشته و نيز از آن متاثر مي‌شود. محيط يك موجود زنده عبارت است از فضايي كه موجود زنده را احاطه كرده و از طريق روابط متقابل گوناگون با آن در تماس قرار دارد. به بيان ديگر، محيط را مي‌توان مجموعه عوامل جاندار و بي‌جاني دانست كه در يك فضاي مشخص و در زماني معين موجود زنده را تحت تاثير خود قرار مي‌دهند.

بنابراین مفهوم محيط زيست، چه از نظر لغوي و چه از لحاظ واقعيت آن، در بر گيرنده كل فضاي حياتي كره خاكي مي‌باشد؛ به بيان ديگر اين محيط زيست است كه در درون خود محيط هاي گوناگون را جاي داده است.

 

برگرفته از تارنمای سازمان حفاظت محيط زيست