[دین (دئنه) پیش از زرتشت بر زمین آشکار شد و نام زرتشت حتی بر زبان جانوری رانده شد، برای پاس داشتن از عدالت و پیمان. «فَرّه» او از بارگاه هرمزد به آتش آمد و به مادر زرتشت پیوست. «فروهر» زرتشت به گیاه هوم و پس به پدر و مادرش رسید. دیوان شتافتند تا او را پیش از زادن، بمیرانند. فرشته هرمزد مادر را یاری داد و آتش فروزان کودک را پاسداری کرد.

هنگام زادن، دیوان تازان و کوبان درآمدند. بهمن امشاسپند پیشی گرفت و به اندیشه زرتشت اندر آمیخت و از رامش اندیشه نیک، نوزاد به خنده در آمد. از این نشان، پنج برادر جادو به هراس افتادند و به کشتن زرتشت برخاستند: به ورجاوندی و اعجاز دادار، دست جادو بخشکید؛ رمه گاوان و اسبان وحشی طفل خُرد را نگاهداری کردند و آتش او را نسوخت و در آشیانه گرگ، میش، کودک را شیر داد.

از آن پس که گذشت، زرتشت با جادوان به مبارزه درآمد و پدر را از ایشان برحذر داشت. در پانزده سالگی، از دارایی پدر، کمربندی دینی را برای خود برگزید. به واسطه سرشت جوانمردانه، ناتوانان را یاری می­داد و حتی بر جانوران رحمت می­آورد و رفتار و کرداری بخردانه و آگاه داشت. آینده پیامبری خود را به خواب دید.

به راهبری بهمن امشاسپند، در ساحل رود دائیتی، در ایرانویج، به همپرسی هرمزد و امشاسپندان رسید و زرتشت پرسید و هرمز او را پاسخ گفت. خِرَدِ همه­آگاه را سه بار به زرتشت فراز بردند و سه آیین پَساخت را بدو نمودند.

در پنج ماه زمستان، در یک سال، زرتشت را هفت باریابی بود، هر بار با یکی از هفت گروه آفریدگان و مینوی ایشان. ده سال بگذشت تا مَدیوماهِ آراستایان به دین گروید. در دشمنیِ سخت کَویان و کَرَپان، گشتاسب دین پذیرفت.

درگذشت زرتشت در هفتاد و هفت سالگی و اندرز او این است: «به بیداد با مردم نکوشید و در برابر بیداد، داد پیش آورید.»]

 

پژوهشی در اساطیر ایران